Αν μη τι άλλο, φέτος καταλάβαμε χειμώνα. Θυμηθήκαμε, είναι η πιο σωστή έκφραση. Πώς είναι το κρύο που θερίζει. Πώς παγώνουν τα χέρια και λυγάνε τα δάχτυλα ζόρικα, σαν να ‘ναι πλαστικής κούκλας. Πώς είναι να τυλίγεσαι με κασκόλ, όχι γιατί σ’ αρέσει το χρώμα που δίνει πάνω στο παλτό σου, αλλά γιατί συγκρατεί τη θερμή σου ανάσα και την αφήνει να τυλίγεται κι αυτή γύρω απ’ το λαιμό σου.

Ο αληθινός χιονιάς είναι παρόλα αυτά ήσυχος. Μια άπνοια στον αέρα. Ένα απόλυτο και απροσδιόριστο λευκό στον ουρανό. Χωρίς την παραμικρή χαραματιά. Ουρανός σαν ακίνητος. Αλλά και σαν κρεμαστός. Νομίζεις θα απλώσεις το χέρι σου και θα τον αγγίξεις. Μα είναι απλά οι νιφάδες που πέφτουν. Σαν ο ουρανός να κατακερματίζεται και να γκρεμίζεται πάνω σου. Και σιγά σιγά ξαναχτίζεται στη γη. Γίνεται πάλι ουρανός κάτω στο χώμα, στα δέντρα, στην άσφαλτο, όπου βρει. Δεν ρωτάει και απλώνεται με θράσος παντού μέχρι να ασπρίσει τα πάντα.

Ένας «εισβολέας» που δεν άφησε μια πιθαμή «ελεύθερη» στο πέρασμά του. Μας δάνεισε το χρώμα του, μας πήρε πίσω όλα τα δικά μας. Σαν να μας κάνει μια πλάκα: «για βρείτε το δρόμο σας, τώρα, μέσα στο λευκό…» Σαν να σου έχουν κλείσει τα μάτια. Κι αντί για μαύρο, άσπρο παντού.

Ένας λευκός εισβολέας που δεν ήρθε για να μείνει. Με το πρώτο φως του ήλιου, θα πάρει πίσω το λευκό του, θα μας επιστρέψει τα χρώματά. Ήταν μόνο μια μικρή δοκιμασία. Κι αν είναι μικρή, σου μένει μόνο μια γεύση χαράς, και οι δυσκολίες χαλάλι.

Μεγαλώσαμε μαθαίνοντας τον ήχο από τα καλοριφέρ να κροταλίζουν σαν ανάβουν και διαστέλλονται. Ένας νευρικός ήχος που παραδόξως το μάθαμε σαν ευχάριστο. Ο προάγγελος της ζέστης χάρη στο σαματά που κάνουνε τα μέταλλα. Μια πηγή χαράς ακουστική αλλά και αόρατη. Το σώμα καρφωμένο στον τοίχο έστεκε ακίνητο και άψυχο. Αν το καλοσκεφτείς σε κάνει να απορείς πώς θα σε ζεστάνει.

Κι αφήσαμε πίσω το πετρέλαιο τους χειμώνες της κρίσης και γυρίσαμε στα τζάκια, τις σόμπες και τα πέλλετ. Η φωτιά είναι αλλιώς. Ένας ζωντανός οργανισμός που χορεύει μέσα στο σπίτι σου. Με το που θα ανάψει θα σε ζεστάνει η θέα της πριν ακόμα θερμάνει το χώρο. Το βλέπεις και το πιστεύεις. Ίσως δεν έχεις συνηθίσει κάτι τέτοιο στο χώρο σου, μα πάλι σου είναι πιο οικείο από το κροτάλισμα του καλοριφέρ. Δεν μεγάλωσες εσύ με τη φωτιά, αλλά «μεγάλωσε» το είδος σου. Μισό εκατομμύριο έτη πάνε που τη δάμασε κι έκτοτε πορεύτηκαν μαζί. Το DNA σου δεν «ξέρει» τι πάει να πει καλοριφέρ, ξέρει όμως καλά τι θα πει φωτιά, και θα «σου πει» σε ποιον βαθμό σε παίρνει να την αγαπάς, και πότε πρέπει να τη φοβάσαι.

Το χιόνι έλιωσε. Σαν τη γιορτή που τελειώνει. Το κρύο απάλυνε, μια μικρή μεσημεριανή θέρμη άρχισε να δειλά να θυμίζει άνοιξη. Το άλλο κρύο που παρόλα αυτά σφίγγει είναι το πολιτικό. Ένας μακρύς χειμώνας. Κυβερνήσεις και πρόσωπα έρχονται και παρέρχονται και όλους τους πλακώνει ένα στρώμα χιόνι. Σαν να τους εξομοιώνει. Αν όχι το πώς δείχνουν, το πώς πράττουν – τα λόγια δεν μετράνε. Με γυμνό μάτι δεν βλέπεις εύκολα διαφορές. Ίσως αν μελετήσεις προσεκτικά θα δεις να διαφέρουν όπως στις νιφάδες οι σχηματισμοί απ’ τους κρυστάλλους. Μα δεν μπορείς να είσαι κάθε μέρα και ώρα εξονυχιστικός. Σε ενδιαφέρει η γενική εικόνα. Μέσα σε αυτή ζεις, αυτή αντιλαμβάνεσαι. Δεν είσαι υποχρεωμένος να γνωρίζεις τα πάντα σε βάθος. Αλλά είναι αυτονόητο ότι αν ένα πράγμα πηγαίνει στραβά δεν μπορεί να κρυφτεί και από τον πιο αδαή άνθρωπο. Γιατί κι αυτός νιώθει και αναπνέει όπως όλοι μας.

Από την ημέρα που θα έρθεις στον κόσμο αυτό αξιολογείσαι. Από τους γονείς σου στο σπίτι, από τους δασκάλους σου στο σχολείο, τους καθηγητές στο πανεπιστήμιο, τους αξιωματικούς στο στρατό, τους προϊσταμένους ή τους πελάτες στο δουλειά σου. Αργότερα θα βρεθείς στο πόστο εκείνων που αξιολογούν. Ενίοτε, σου δίνεται η ευκαιρία να αξιολογήσεις μια κυβέρνηση, μια δημοτική αρχή.

Τώρα τελευταία δεν είσαι μόνος σε αυτό το έργο, έχεις και βοήθεια. Εσύ διαλέγεις την κυβέρνηση και αξιολογείται από άνωθεν. Μεγάλο προνόμιο. Ψηφίσατε, τελειώσατε. Μπορείς να κοιμάσαι ήσυχος. Όχι πως άμα έμενες ξύπνιος θα κατάφερνες κάτι παραπάνω.

Ποιανού ευθύνη είναι άραγε η επιτυχία; Αυτού που δίνει εξετάσεις ή εκείνου που αξιολογεί; Δεν είναι εύκολη αυτή η απάντηση. Για κάθε μαθητή υπάρχει ένας δάσκαλος. Εμείς ακόμα ψάχνουμε τον δικό μας.

Προς το παρόν, σαν χώρα και σαν κυβέρνηση, πιο πολύ σαν παγωμένο καλοριφέρ μας βλέπω. Να δούμε πότε θα ακούσουμε να διαστέλλεται και να κροταλίζει. Εκτός κι αν τελικά το… γυρίσουμε στην ξυλόσομπα.

 

 

LEAVE A REPLY