Ελπιδοφόρος Μανταδάκης: «Τα σημερινά εμβόλια είναι εξαιρετικά ασφαλή και αποτελεσματικά.»

0
498

Τα εμβόλια είναι η μεγαλύτερη ιατρική ανακάλυψη του 20ου αιώνα και αποτελούν τη σημαντικότερη υγειονομική παρέμβαση της εποχής μας το ίδιο σημαντική με το καθαρό νερό στον αναπτυσσόμενο κόσμο επισημαίνεται μεταξύ άλλων σε πρόσφατη ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Πάραυτα ένα κίνημα κατά των εμβολίων που ξεκίνησε πριν από αρκετά χρόνια έχει αρχίσει να εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο. Οι ενάντιοι των εμβολιασμών είναι συχνά σκεπτικοί απέναντι στην αποτελεσματικότητα αυτής της μεθόδου ανοσοποίησης ή φοβούνται τις παρενέργειες.

Το αντι-εμβολιαστικό κίνημα των γονέων λαμβάνει ολοένα αυξανόμενες διαστάσεις στη χώρα μας. «Ο Έλληνας γονιός καλείται να αντιμετωπίσει το δίλημμα: Να εμβολιάσω το παιδί μου κανονικά, όπως προτείνει ο γιατρός μου και το Υπουργείο Υγείας; Ή να κάνω πίσω, βασιζόμενος σε ιστορίες των μέσων ενημέρωσης και σε πληροφορίες από το διαδίκτυο που διαμηνύουν τις καταστροφικές επιδράσεις των εμβολίων;» αναφέρουν οι παιδίατροι.

Το ΚΕΕΛΠΝΟ εκτιμά ότι καθοριστικό παράγοντα  για την εξάπλωση του αντιεμβολιαστικού κινήματος διαδραματίζει το διαδίκτυο. Σε 300 ιστότοπους  με θέματα κατά των εμβολίων υποστηρίζονται διάφορες απόψεις, όπως ότι τα εμβόλια προκαλούν ιδιοπαθείς νόσους, καταστρέφουν την ανοσία, το κίνητρό τους είναι μόνο το κέρδος ή ότι οι ανεπιθύμητες ενέργειες που προκαλούν δεν καταγράφονται.

Σύμφωνα  με μια νέα διεθνή επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό “EbioMedicine”, με επικεφαλής ερευνητές της Σχολής Υγιεινής & Τροπικής Ιατρικής και του Imperial College του Λονδίνου, ένας στους τέσσερις Έλληνες θεωρούν ότι τα εμβόλια δεν είναι ασφαλή. Το ποσοστό αυτό (25%) είναι υπερδιπλάσιο από τον μέσο όρο παγκοσμίως (12%) των ανθρώπων που βλέπουν τα εμβόλια με… μισό μάτι.

Παρόλα αυτά αν και στη χώρα μας  έχει παρατηρηθεί πράγματι αύξηση των γονέων που είναι σκεπτικοί απέναντι στα εμβόλια, τα ποσοστά εμβολιασμών παιδιών παραμένουν αρκετά υψηλά, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Αυστρία, η Γαλλία και η Δανία.

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Αιματολογίας/ Ογκολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης, Ελπιδοφόρος Μανταδάκης, απαντά σε προβληματισμούς μας  σχετικούς με το θέμα και επισημαίνει ότι «τα σημερινά εμβόλια είναι εξαιρετικά ασφαλή και αποτελεσματικά.»

Ποιος είναι ο σκοπός των προγραμμάτων εμβολιασμού;

O σκοπός των προγραμμάτων εμβολιασμού είναι η προστασία ευπαθών ομάδων, κυρίως παιδιών-αλλά όχι μόνο- από διάφορα σοβαρά λοιμώδη νοσήματα, τόσο από ιούς όσο και από μικρόβια. Τα εμβόλια έχουν σώσει από βέβαιο θάνατο ή σοβαρές αναπηρίες εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως και είναι με τεράστια διαφορά η πιο αποδοτική μορφή ιατρικής πρόληψης, την αξία της οποίας πλέον αντιλαμβάνονται και οι γιατροί άλλων ειδικοτήτων πλην της Παιδιατρικής.

Είναι ασφαλή τα εμβόλια; Τι περιέχουν ; Μήπως κάποια συστατικά τους είναι επιβλαβή;

Τα σημερινά εμβόλια είναι εξαιρετικά ασφαλή και αποτελεσματικά, γιατί πριν πάρουν έγκριση για να κυκλοφορήσουν στην αγορά έχουν δοκιμαστεί πολύ προσεκτικά σε μεγάλο αριθμό ευπαθών παιδιών. Περιέχουν ατοξικά τμήματα ή συστατικά του λοιμογόνου παράγοντα ή προκειμένου για εμβόλια έναντι κάποιων ιογενών λοιμώξεων, τον παθογόνο ίο σε ζωντανή αλλά εξασθενημένη μορφή. Παρόλο που η ασφάλειά τους είναι δεδομένη, οι οικονομικές απαιτήσεις για μεγάλης κλίμακας κλινικές δοκιμές πριν την κυκλοφορία τους έχουν οδηγήσει σε αύξηση τους κόστους παραγωγής, με πολλά από τα νέα εμβόλια να είναι πανάκριβα για τις χώρες και τις κοινωνίες που τα έχουν περισσότερο ανάγκη.

Ποια συμπτώματα έπειτα από ένα εμβολιασμό πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς και πως πρέπει να ενεργήσουν;

Η συνηθέστερη ανεπιθύμητη ενέργεια μετά από εμβολιασμούς με ενδομυϊκή ή υποδόρια χορήγηση είναι ο ήπιος τοπικός πόνος στο σημείο της ένεσης. Από τα συστηματικά συμπτώματα είναι η εμφάνισης δεκατικής και σπανιότερα υψηλότερης πυρετικής κίνησης, για το ενδεχόμενο της οποίας θα πρέπει να έχουν ενημερωθεί οι γονείς από τον Παιδίατρο.

Πότε ένα παιδί δεν πρέπει να εμβολιαστεί; Πότε αντενδείκνυται ο εμβολιασμός;

Η βασική αντένδειξη για κάθε εμβόλιο είναι η εμφάνιση σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης σε συστατικό του εμβολίου στο παρελθόν και η παρουσία οξείας εμπύρετης λοίμωξης την ημέρα του εμβολιασμού. Οι κοινές απύρετες λοιμώξεις δεν αποτελούν απόλυτη αντένδειξη στις περιπτώσεις που ο εμβολιασμός αποτελεί προτεραιότητα, εφόσον δηλαδή υπάρχει η πιθανότητα να μην προσέλθει ξανά για εμβολιασμό το παιδί στον γιατρό στο άμεσο μέλλον.

Είναι απαραίτητο να τηρείται αυστηρά το χρονοδιάγραμμα εμβολιασμών που προτείνεται από τους παιδίατρους;

Οι καθυστερήσεις στην τήρηση του χρονοδιαγράμματος εμβολιασμών, ιδίως αν είναι μεγάλες (μήνες ή έτη) αυξάνουν την πιθανότητα φυσικής νόσησης, έκθεσης δηλαδή στον λοιμογόνο παράγοντα έναντι του οποίου προφυλάσσει ο εμβολιασμός.

Πειράζει αν καθυστερήσουμε να κάνουμε στα παιδιά μας την επαναληπτική δόση ενός εμβολίου;

Προκειμένου η προστασία έναντι λοιμωδών νοσημάτων, δηλαδή η παραγωγή προστατευτικών αντισωμάτων να είναι υψηλή, θα πρέπει να γίνονται οι επαναληπτικές δόσεις στον προβλεπόμενο χρόνο.

Αν ένα παιδί δεν έχει κάνει όλες τις δόσεις ενός εμβολίου, το οποίο του παρέχει προστασία από κάποιον ιό, υπάρχει κίνδυνος να νοσήσει από τον ιό αυτόν;

Φυσικά. Τα ατελώς εμβολιασμένα άτομα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα νόσησης από τα πλήρως εμβολιασμένα. Η παραγωγή υψηλού τίτλου προστατευτικών αντισωμάτων εξασφαλίζεται κυρίως από τις επαναληπτικές δόσεις του εμβολίου και όχι από τον αρχικό εμβολιασμό.

Μπορεί ένα εμβόλιο να προκαλέσει την ασθένεια από την οποία υποτίθεται θα προστατέψει το παιδί;

Υπό κανονικές συνθήκες όχι, εκτός εάν το εμβολιαζόμενο παιδί πάσχει από σοβαρή υποκείμενη ανοσοκαταστολή και ο εμβολιασμός γίνεται με εμβόλιο/α που περιέχει/χουν ζώντες εξασθενημένους ιούς. Στις περιπτώσεις ανοσοκατεσταλμένων παιδιών (παιδιά με λευχαιμίες, AIDS, κλπ) θα πρέπει να ζητείται η γνώμη ειδικών για την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα των εμβολιασμών.

Μας παρέχουν τα εμβόλια 100% προστασία από την ασθένεια;

Όχι. Το ποσοστό προστασίας ποικίλει από εξαιρετικά υψηλό κοντά στο 100% μέχρι παραδείγματος χάρη 60-70% για το εμβόλιο της εποχικής γρίπης. Σε μεγάλο βαθμό, η προστασία επίσης εξαρτάται και από το είδος της λοίμωξης έναντι της οποίας στοχεύει το εμβόλιο. Έτσι τα σύγχρονα εμβόλια έναντι του πνευμονιοκόκκου ελαχιστοποιούν τις διεισδυτικές λοιμώξεις από πνευμονιόκοκκο (μηνιγγίτιδα, μικροβιαιμία), λιγότερο την πνευμονία και ακόμα λιγότερο την οξεία μέση ωτίτιδα ή άλλες κοινές παιδιατρικές λοιμώξεις από πνευμονιόκοκκο.

Σχετίζονται τα εμβόλια με τον αυτισμό, το νεανικό διαβήτη ή με κάποια αυτοάνοσα νοσήματα;

Η απάντηση είναι κατηγορηματικά ΟΧΙ. Η υποτιθέμενη συσχέτιση του εμβολίου ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας με τον αυτισμό αποδείχθηκε ότι οφειλόταν σε κατασκευασμένα και ψευδή στοιχεία και για τη σχετική δημοσίευση ζήτησε συγνώμη από την ιατρική κοινότητα το έγκριτο ιατρικό περιοδικό Lancet.

Είναι απαραίτητο να εμβολιασθούν τα παιδιά με το εμβόλιο που παρέχει προστασία από το μηνιγγιτιδόκοκκο Β;

Η Ελλάδα το 2015, με βάση δεδομένα του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Μηνιγγίτιδας, που εδρεύει στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας στην Αθήνα είχε 57 κρούσματα μηνιγγίτιδας από μηνιγγιτιδόκοκκο, τα 39 από τα οποία οφείλονταν στον ορότυπο Β. Επειδή επομένως είναι με διαφορά ο συχνότερος ορότυπος και επειδή η μηνιγγιτιδοκοκκική μηνιγγίτιδα και σηψαιμία είναι απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις, ο εμβολιασμός με το νέο εμβόλιο έναντι του μηνιγγιτιδόκοκκου Β καλό είναι να γίνεται στην παιδική ηλικία.

Είναι το εμβόλιο αυτό ασφαλές; Αν ναι γιατί δεν συμπεριλαμβάνεται στο Εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού;

Το εμβόλιο που κυκλοφορεί είναι πολύ ασφαλές, όπως όλα τα εμπορικά διαθέσιμα εμβόλια. Ο λόγος που δεν συμπεριλαμβάνεται προς το παρόν στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού είναι κατά βάση οικονομικός, γιατί δυστυχώς είναι ένα εμβόλιο πολύ υψηλού κόστους και ο μαζικός εμβολιασμός σε επίπεδο ελληνικής πολιτείας δεν έχει καλή σχέση κόστους-ωφέλειας στη σημερινή δύσκολη οικονομική συγκυρία.

Κάποιοι γονείς δεν εμβολιάζουν το παιδί τους με το σκεπτικό ότι αυτό είναι προστατευμένο επειδή εμβολιάζονται τα άλλα παιδιά. Έχει αλήθεια αυτή η τοποθέτηση;

Αυτό είναι ένα επιχείρημα των υπέρμαχων του αντιεμβολιαστικού κινήματος διεθνώς, που όμως στηρίζει ακόμα περισσότερο την ορθή ιατρική άποψη υπέρ των εμβολίων, αφού όντως όσο μεγαλύτερη η εμβολιαστική κάλυψη σε ένα πληθυσμό, τόσο μικρότερη αλλά όχι μηδενική είναι η πιθανότητα νόσησης των μη εμβολιασμένων. Τα εμβόλια δεν σταματούν την κυκλοφορία των λοιμογόνων παραγόντων στην κοινότητα. Αυτοί οι παράγοντες (ιοί, βακτήρια) εξακολουθούν να υπάρχουν και να καραδοκούν να προσβάλουν ευπαθή, μη ανοσοποιημένα άτομα, δηλαδή παιδιά (και ενήλικες) χωρίς προστατευτικά αντισώματα.

Το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού δεν υπερφορτώνεται με τόσα εμβόλια;

Όχι. Το ανοσοποιητικό σύστημα ακόμα και στα βρέφη δύο μηνών είναι σε θέση να ανταποκριθεί επαρκώς σε εκατοντάδες αντιγόνα. Επιπλέον τα αντιγονικά συστατικά των σύγχρονων εμβολίων είναι κατά κανόνα λιγότερα από αυτά των παλιότερων ολοκυτταρικών εμβολίων, που είχαν και περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.

Τα εμβόλια προστατεύουν δια βίου;

Αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να απαντηθεί εύκολα, διότι δεν υπάρχουν πολλές μελέτες με την πολυετή παρακολούθηση που χρειάζεται προκειμένου να καταδειχθεί αν παραμένει η αντισωματική προστασία σε βάθος δεκαετιών. Το σημαντικό όμως είναι να προστατευθούν κατ’ αρχήν τα παιδιά, που είναι και η πιο ευπαθής ηλικιακά ομάδα, από τις επιπλοκές των σοβαρών λοιμωδών νοσημάτων στην παιδική ηλικία.

LEAVE A REPLY