Θα σας διηγηθώ μια μικρή, οικονομική ιστορία. Τα τελευταία χρόνια, η τεράστια διακίνηση προϊόντων μέσω courier, από ιντερνετικές αγορές που κάνουμε όλοι μας, είχε ως αποτέλεσμα την ραγδαία αύξηση της κατανάλωσης χαρτονιού.  Τα προϊόντα που μας αποστέλλονται είναι, όπως θα έχετε προσέξει, πάντα τυλιγμένα με χαρτόνι. Ενώ ένα κατάστημα, απ’ όπου ψωνίζουμε με τον παραδοσιακό, τρόπο έχει προμηθευτεί τα προϊόντα του μαζικά σε μια μεγάλη χαρτόκουτα, με τις διαδικτυακές παραγγελίες συσκευάζεται το κάθε ένα ξεχωριστά για να φτάσει στην πόρτα μας. Αντιλαμβάνεστε ότι η χρήση χαρτονιού έχει πια πολλαπλασιαστεί. Οι δε παραγωγοί χαρτιού, μην μπορώντας να ανταπεξέλθουμε στις παραγγελίες των προμηθευτών για χαρτόνι προς συσκευασία, αναγκαστήκανε να μειώσουνε την παραγωγή μερικών ειδών χαρτιού, όπως λόγου χάρη το εφημεριδόχαρτο, και να βάλουνε τις μηχανές τους να κόβουνε χαρτόνια. Και το επόμενο αποτέλεσμα; Να μειωθεί η προσφορά χαρτιού στην παγκόσμια αγορά και το… «αόρατο χέρι» της να αύξηση την τιμή του. Η Amazon λοιπόν, αυτός ο γίγαντας, αλλά και όλοι οι… νάνοι που ακολούθησαν το παράδειγμά του, έγιναν άθελά τους η αιτία για να πούμε το… χαρτί χαρτάκι, και η κυκλοφορία του τύπου, να δεχτεί ένα ακόμα πλήγμα.

Σας κούρασα; Γιατί τα λέω όλα αυτά; Γιατί ζούμε σε ένα κόσμο που αλλάζει. Που αλλάζει διαρκώς και αλλάζει γρήγορα. Και αυτό τον κάνει ακόμα πιο περίπλοκο. Και αν προσπαθούσαμε να κατανοήσουμε τις αιτίες όλων των αλλαγών, δεν θα μας έφτανε ο χρόνος, αλλά και ούτε ο νους να τις χωρέσει.

Αν ζούσαμε στα βάθη του μεσαίωνα, μπορεί να περνούσαμε μια ζωή χωρίς να αλλάξει πρακτικά τίποτα. Ένας μεταλλουργός που είχε κληρονομήσει ένα εργαστήριο από τον πατέρα του, κι εκείνος από τον παππού και τον προπάππου, και πάει λέγοντας, θα είχε τα ίδια εργαλεία, τον ίδιο ρυθμό παραγωγής, την ίδια αποθήκη, για τρεις ολάκερες γενεές. Σήμερα, δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε πώς δουλεύαμε πριν από δεκαπέντε χρόνια. Δεν τολμούμε δε να φανταστούμε με τι τεχνολογικά μέσα θα εργαζόμαστε και θα επικοινωνούμε στο κοντινό μέλλον.

Στο μεσαίωνα ελάχιστα γνωρίζανε για τον κόσμο. Τόσο τον κόσμο που μας περιβάλει, τη φύση, τη Γη, το σύμπαν, αλλά και τον μέσα μας κόσμο, τον ψυχικό, τον βιολογικό. Ήταν όμως πολύ εύκολο να γνωρίζει κανείς το κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι. Τα πάντα ξεκινούσαν από έναν «ελέω Θεού αυτοκράτορα».  Τόσο η πολιτική, όσο ο οικονομική και η δικαστική εξουσία ήταν ισόβια υπόθεση ενός νοματαίου, που μπορεί να σου τύχαινε και… παλαβός, κυριολεκτικά μιλώντας, γιατί μεταφορικά βρίθουμε από αυτούς και στις μέρες μας. Όσο για το χρήμα, τσουβαλιασμένο στα παλάτια και στα φέουδα. Αν ήσουν από μέσα από τα τείχη τους, ήσουν τυχερός. Αλλά… το πιθανότερο να ήσουν απ’ έξω. Κι εκεί θα έμενες.

Σήμερα γνωρίζουμε την ηλικία της Γης, τη θέση της στον γαλαξία, την ομάδα αίματός μας, το DNA μας, ωραία όλα αυτά αλλά…. άντε να καταλάβεις πώς λειτουργούν οι χρηματαγορές. Μπορούμε με αλγόριθμους να προβλέψουμε τον καιρό σε πέντε μέρες από σήμερα, αλλά αδυνατούμε να προβλέψουμε την πορεία του χρηματιστηριακού δείκτη την επόμενη ώρα. Μαθαίνουμε τον κόσμο που μας περιβάλει, μα συνάμα δημιουργούμε εντός του έναν δικό μας ακόμα πιο περίπλοκο. Οι ευκαιρίες για το άτομο είναι περισσότερες, μα είναι πραγματικά τόσο περίπλοκη υπόθεση η πραγμάτωσή τους.

Κάποτε ο άνθρωπος έπλαθε μύθους γύρω από την δημιουργία, τη γένεση του κόσμου, την πλάση του ανθρώπου. Η επιστήμη σήμερα δεν αφήνει πολλά περιθώρια για τέτοιους μύθους. Μα η ανθρώπινη μυθομανία δεν το βάζει κάτω. Σήμερα ευδοκιμούν άλλου είδους μύθοι. Μύθοι που προσπαθούν να απλοποιήσουν την πολυπλοκότητα του πολιτικοοικονομικού και γεωπολιτικού μας κόσμου. Να το κάνουν πιο εύπεπτο, πιο ελκυστικό και συνάμα λίγο μυστηριώδη. Μέσα από ένα μύθο χτίζεις μια κοινότητα. Συσπειρώνεις ανθρώπους και μετά κάλλιστα τους χρησιμοποιείς.

«Μας ψεκάζουν!»  Θεωρίες συνομωσίας! Να οι μύθοι των ημερών! Σε ένα δυσνόητο, περίπλοκο κόσμο πρέπει να βρούμε νοητικά αποκούμπια. Κάπου να αδειάσουμε την αγανάκτησή μας. Πρέπει κάποιος να φταίει για όλα, και πόσο μας ταιριάζει, αλήθεια, ο υπεύθυνος να είναι εκεί ψηλά στους ουρανούς!  Κάποτε έφταιγε ο Δίας, άλλοτε ο Θωρ, σήμερα τα boeing 747 !

Σαν να μη πέρασε μια μέρα από την εποχή του Περικλή και των Βίκινγκς! Θα πλάσω κι εγώ τώρα έναν μύθο! Η Amazon φταίει για όλα! Αυτή ήθελε να πούμε το χαρτί χαρτάκι! Αύριο θα κάνω ένα γκρουπ στα social media, θα μοιράζω κατάρες και να δείτε κόσμο που θα μαζέψω…

Υπάρχουν οι συνομωσίες. Αλλά υπάρχουν και οι ουσίες. Και να σας πω μια ουσία; Ότι σε έναν κόσμο που κάθε μέρα αλλάζει, πρέπει να εκπαιδευτείς σε έναν σκοπό: τι θα κρατήσεις και τι θα πετάξεις! Και δυστυχώς, δεν υπάρχει αντίστοιχο manual.

Από τα καινούρια κρατάμε το διαδίκτυο αλλά πετάμε τα fake news. Και από τα παλιά κρατάμε το χαρτί και το μελάνι. Ψωνίζουμε ευχάριστα online, αλλά παραγγέλνουμε πότε πότε και από ένα βιβλίο. Και… ενίοτε, διαβάζουμε και καμιά εφημερίδα, ε;

Προσοχή όμως!  Γιατί αυτή η εφημερίδα που κρατάτε στα χέρια σας ψεκάζει! Ψεκάζει πολιτισμό, δρώμενα, ιστορίες προσώπων, ιδέες, απόψεις,  χιούμορ και φαντασία.

Η 360° επανακυκλοφορεί –και ψεκάζει–  ελευθέρα.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ