«Το σπιτικά μαγειρεμένο φαγητό θα πρέπει να επανέλθει στη καθημερινή διατροφή των παιδιών»

Μαρία Σιτζίμη, παιδίατρος

0
59

Τον κώδωνα του κινδύνου για την αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας κρούει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ο οποίος  σε έκθεσή του  τονίζει πως ο αριθμός των παχύσαρκων παιδιών ανέρχεται  σε τουλάχιστον 41 εκατομμύρια σε διεθνές επίπεδο. Το ποσοστό παχυσαρκίας στα ελληνόπουλα είναι  ανησυχητικό υψηλό-από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα η χώρα μας να κρατάει τα «πρωτεία» στην παιδική παχυσαρκία. Η παχυσαρκία, επισημαίνεται,  έχει άμεσες επιπτώσεις στην υγεία του παιδιού  καθώς  και στις εκπαιδευτικές επιδόσεις του, ενώ τις  συνέπειες της μπορεί να τις βιώσει και  στην ενήλικη ζωή του.

«Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να δώσουμε έμφαση στη διατροφή των παιδιών δεδομένου ότι αυτή καθορίζει τη σωματική και πνευματική τους ανάπτυξη τους από την βρεφική έως την ενήλικη ζωή τους.», τονίζει μιλώντας στην 360ο η παιδίατρος , με μεταπτυχιακό στην παιδική διατροφή του Πανεπιστημίου  Βοστώνης,  Μαρία Σιτζίμη.  Στη συνέντευξη της η κ. Σιτζίμη επισημαίνει τα κυριότερα διατροφικά σφάλματα των παιδιών, τα οποία έχουν συμβάλλει στην αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας και δίνει βασικές διατροφικές οδηγίες για την σωστή ανάπτυξη των παιδιών.

Που πιστεύετε ότι οφείλεται η αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας στην Ελλάδα;

Οι ρυθμοί ζωής του σύγχρονου Έλληνα, οδηγούν στο να μένουν πολλές ώρες τα παιδιά μόνα τους στο σπίτι και το 77% αυτών να μην τρώει σχεδόν ποτέ μαζί με τους γονείς του, με άμεσο αποτέλεσμα να καθίσταται δύσκολος ο έλεγχος του τι και πόσο τρώει το παιδί. Το σπιτικά μαγειρεμένο φαγητό απουσιάζει από τα περισσότερα ελληνικά σπίτια, ενώ τη θέση του έχει καταλάβει το έτοιμο πρόχειρο φαγητό τύπου fast-food, το οποίο είναι πλούσιο σε λίπος και θερμίδες. Επιπλέον, οι ενοχές που νιώθουν οι γονείς λόγω του ότι δεν περνάνε πολλές ώρες με τα παιδιά, τους οδηγεί να τους παρέχουν σε αφθονία τα αγαπημένα τους τρόφιμα (γλυκά, παγωτά, καραμέλες, κτλ), προκειμένου να καλύψουν το συναισθηματικό κενό της απουσίας τους. Είναι σημαντικό να σημειώσουμε και τις αυξημένες ώρες που περνάει το παιδί μπροστά στην τηλεόραση ή στον υπολογιστή, με αποτέλεσμα τη χαμηλή φυσική δραστηριότητα και κατά συνέπεια τη μείωση των ενεργειακών του δαπανών.

Ποια είναι τα κυριότερα διατροφικά σφάλματα των παιδιών, τα οποία έχουν συμβάλλει στην αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας;

Πρώτα από όλα παραλείπουν σημαντικές ομάδες τροφίμων (π.χ. φρούτα, λαχανικά, όσπρια, λαδερά, ψάρι), που είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά (φυτικές ίνες, ω3 λιπαρά οξέα), τα οποία συμβάλλουν στη ρύθμιση του σωματικού βάρους και στη μείωση των επιπέδων λίπους. Επίσης, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό είναι και η χαμηλή πρόσληψη υγρών και η παράλειψη μικρών και συχνών γευμάτων. Αντίθετα, καταναλώνουν καθημερινά πολλά γλυκά, τσιπς και πολύ συχνά πρόχειρο φαγητό τύπου fast-food.

Αναφέρατε ότι τα παιδιά ολοένα και περισσότερο μειώνουν την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών. Τι θα μπορούσαν να εφαρμόσουν οι γονείς ώστε να αυξήσουν την πρόσληψη των σημαντικών αυτών ομάδων τροφίμων;

Μία πολύ καλή εναλλακτική για τα φρούτα αποτελούν και οι χυμοί, οι οποίοι χάρη στα φυσικά σάκχαρα και τις βιταμίνες που περιέχουν προσφέρουν άμεση ενέργεια και τόνωση. Επιπλέον, αποτελούν και έναν ιδανικό τρόπο πρόσληψης υγρών που χάνουν τα παιδιά μέσω της εφίδρωσης και της διούρησης. Όσον αφορά τα λαχανικά καλό είναι να προτείνουμε στα παιδιά ποικιλία αυτών, όπου τα έντονα χρώματα είναι δελεαστικά στα μάτια των μικρών μας φίλων. Επίσης, εναλλακτικές γευστικές προτάσεις για να αυξήσουμε την πρόσληψη λαχανικών των παιδιών είναι ο πουρές λαχανικών ή τα ψητά λαχανικά.

Αντίθετα με τα φρούτα και τα λαχανικά τα παιδιά δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση στα γλυκά. Τι εναλλακτικές υγιεινές γλυκές προτάσεις θα συστήνατε στους γονείς προκειμένου τα παιδιά να μην στερούνται τα γλυκά;

Ξεκινήστε με μικρές αλλαγές. Είναι σημαντικό να μάθει το παιδί σε νέες γλυκιές γεύσεις χωρίς πολλές θερμίδες και λιπαρά αλλά πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά

  • Μια δροσερή φρουτοσαλάτα με ποικιλία φρούτων μέλι, κανέλα και ξηρούς καρπούς
  • Ζελέ με φρέσκα φρούτα
  • Χυμό φρούτων χωρίς προσθήκη ζάχαρης και συντηρητικών
  • Γιαούρτι με φρούτα, μέλι ή γλυκό κουταλιού και ξηρούς καρπούς
  • Δημητριακά ολικής αλέσεως με γάλα 1,5% σε λιπαρά
  • Μπάρα δημητριακών ολικής αλέσεως με φρούτα ή με σοκολάτα
  • 1 κομμάτι σοκολάτα υγείας ή παστέλι
  • Αποξηραμένα φρούτα
  • Κακάο ρόφημα αναμεμιγμένο με κρύο ή ζεστό γάλα 1,5%
  • Μιλκ– σέικ από γάλα 1,5% αναμεμειγμένο με φρούτα και λίγο μέλι
  • 2-3 μπισκότα ολικής αλέσεως

Οι περισσότεροι γονείς παραπονιούνται ότι δεν μπορούν να ελέγξουν τη διατροφή των παιδιών στο σχολείο. Τι θα προτείνατε προκειμένου τα παιδιά να μην υποκύπτουν στους διατροφικούς πειρασμούς των σχολικών κυλικείων;

Το πιο σημαντικό είναι οι γονείς να εφοδιάζουν από το σπίτι τα παιδιά με τα σνακ που θα καταναλώσουν στο σχολείο. Εύκολες επιλογές που συντηρούνται χωρίς να αλλοιώνονται είναι:

  • Χυμό φρούτων χωρίς προσθήκη ζάχαρης και συντηρητικών
  • 1 Μπάρα δημητριακών ολικής αλέσεως ή 3 μπισκότα ή κράκερ ολικής αλέσεως
  • 1 κουλούρι με σουσάμι
  • 1 τοστ (ψωμί σίκαλης ή ολικής αλέσεως, τυρί χαμηλό σε λιπαρά, γαλοπούλα βραστή)

Ποιες είναι οι βασικές διατροφικές οδηγίες για την σωστή ανάπτυξη των παιδιών;

Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δώσουμε στα ακόλουθα:

  • Ποικιλία – μέτρο – ισορροπία: να καταναλώνουν όλα τα τρόφιμα σε μικρές ποσότητες.
  • Καθημερινή πρόσληψη 2-3 μερίδων γαλακτοκομικών
  • Καθημερινή κατανάλωση 5 μερίδων φρούτων, λαχανικών, χυμών.
  • Καθημερινά πρωινό.
  • Να μην παραμένουν νηστικά για πολλές ώρες!
  • Καθημερινά να πίνουν 8 ποτήρια υγρών (νερό, χυμό, γάλα)
  • Να αποφεύγουν πολύ λιπαρά τρόφιμα (π.χ. κέικ, πάστες, μαγιονέζα, κρέμα γάλακτος, βούτυρο, πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα, κρουασάν)

Ένας επιπλέον παράγοντας για την αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας είναι και η μειωμένη φυσική δραστηριότητα.

Είναι γεγονός ότι η απομάκρυνση από το μεσογειακό τρόπο διατροφής σε συνδυασμό με τη χαμηλή σωματική άσκηση, οδηγούν το παιδί να τρώει περισσότερο αλλά να καίει λιγότερες θερμίδες, με άμεσο αποτέλεσμα να αυξάνεται το σωματικό του βάρος. Εύκολοι τρόποι  για να αυξηθεί η φυσική δραστηριότητα είναι να αυξηθούν οι ώρες γυμναστικής στα σχολεία, κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων στο σχολείο, να προτιμούν παιχνίδια με τρέξιμο και φυσικά τις ώρες που βρίσκονται στο σπίτι να μειώσουν το χρόνο παρακολούθησης τηλεόρασης και ενασχόλησης με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή.

Ποιες είναι οι βασικές αρχές για την πρόληψη και αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας;

Το σπιτικά μαγειρεμένο φαγητό θα πρέπει να επανέλθει στη καθημερινή διατροφή των παιδιών. Αντίθετα, το «έτοιμο» φαγητό να περιορίζεται στη μία φορά την εβδομάδα και πάντα υπό την εποπτεία του γονέα. Οι ενήλικες θα πρέπει να ενδιαφέρονται για το τι τρώνε τα παιδιά στο σχολείο ή στις εξόδους τους. Επίσης, θα πρέπει οι γονείς να ωθήσουν τα παιδιά να γίνουν πιο δραστήρια και να μειωθούν οι ώρες τηλεθέασης.

Ποια είναι η πιο σημαντική οδηγία που θα δίνατε στους γονείς προκειμένου να προλάβουν την παιδική παχυσαρκία;

Οι ίδιοι οι γονείς πρέπει πρώτα να ακολουθούν μία ισορροπημένη διατροφή εφόσον αποτελούν πρότυπο για τα παιδιά τους, οι συνήθειες διατροφής μαθαίνονται από μικρή ηλικία και φυσικά να μην ξεχνάμε να δίνουμε το “καλό παράδειγμα” στα παιδιά μας.

 

info:

Η Μαρία Σιτζίμη είναι παιδίατρος.

Μεταπτυχιακό στην παιδική διατροφή Πανεπιστημίου  Βοστώνης.

Εξειδ.στο Royal Brompton Hospital του Λονδίνου.

Υπ. Διδάκτωρ ΔΠΘ στο παιδικό Άσθμα.

LEAVE A REPLY