Ο Πάνος ταξιδεύει στις πιο απίθανες γωνιές του κόσμου. Από την άγρια φύση της Αφρικής μέχρι τους παγετώνες της Ισλανδίας. Άλλοτε αναζητεί τα ζώα της ζούγκλας και άλλοτε το βόρειο σέλας. Ο μόνιμος εξοπλισμός του ένας φωτογραφικός φακός. Στόχος του να ζήσει την περιπέτεια, αλλά και να αποθανατίσει το τοπίο, να το πάρει μαζί του στις αποσκευές.

Αν και ερασιτέχνης φωτογράφος, ο Πάνος έχει πολλές διακρίσεις σε διεθνείς διαγωνισμούς. Δυο πρόσφατες μεγάλες επιτυχίες του: πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό Monochrome Photography Awards στην κατηγορία Άγρια Φύση, αποτυπώνοντας την ένταση μιας μαζικής μετανάστευσης ζώων, και πρώτος επιλαχόν στο διαγωνισμό Ταξιδιωτικός Φωτογράφος της Χρονιάς 2016, στην κατηγορία Ανθρωπότητα, φωτογραφίζοντας ένα τοπικό έθιμο στα βουνά της Δράμας. Πρωταγωνίστρια εκεί, η κόρη του η Άρτεμης, που ντύθηκε στα χρώματα των ντόπιων και κέρδισε τις εντυπώσεις.

Τα βραβεία δεν είναι ο σκοπός, αλλά το μέσον, μας λέει ο Πάνος. Διαγωνιζόμενος ανάμεσα στους καλύτερους του κόσμου γίνεσαι κι εσύ συνεχώς καλύτερος. Βάζεις τον πήχη πιο ψηλά. Αλλά πάντα ένα βραβείο είναι ευχάριστο. Και ακόμα πιο ευχάριστη, ήταν μια πρόσφατη έκπληξη, με πρωταγωνίστρια πάλι την μικρή Άρτεμη, όταν… «παίζοντας» με τον φακό του μπαμπά της, έφτασε να πάρει το δικό της διεθνές βραβείο!

Πώς ξεκίνησε η σχέση σου με τη φωτογραφία;

Μου άρεσε πάρα πολύ να ταξιδεύω. Πάντοτε μου άρεσε, από τότε που ήμουνα μικρός. Όταν πήγαινα στον προορισμό κι έβλεπα κάτι όμορφο, το απολάμβανα, αλλά κάτι πάντα μου έλειπε όταν επέστρεφα, κι ανακάλυψα ότι αυτό το κάτι ήταν πως ήθελα να αποθηκεύσω τη στιγμή, να την έχω μόνιμα μαζί μου.

Δεν σου ήταν αρκετές οι αναμνήσεις δηλαδή.

Όχι, δεν μου ήταν αρκετές. Ήθελα να τις αποθηκεύω. Και σιγά- σιγά αυτή η αποθήκευση ήθελα να γίνει πιο προσωπική, να τη φτιάξω όπως ήθελα, όπως την φανταζόμουν, και η φωτογραφία ήτανε μία ευκαιρία, όχι μόνο να αποθηκεύσω μια εικόνα, αλλά και να τη δημιουργήσω. Όταν λοιπόν επέστρεφα από ένα μέρος και είχα πάρει μαζί μου αυτό που ήθελα, ένιωθα πως το είχα κατακτήσει.

Η φωτογραφία έγινε τελικά η αφορμή να καθορίσεις τα ταξίδια σου ή το αντίθετο; Ή μήπως και τα δύο;

Συνεργάστηκαν αυτά τα δύο. Από το ταξίδι ξεκίνησε η συνεργασία, τις στιγμές που άρεσε κάτι που έβλεπα. Μετά ήρθε η φωτογραφία και πλέον το ένα συμπληρώνει το άλλο. Η φωτογραφία δίνει περισσότερη χαρά στο ταξίδι μου.

Από τα ταξίδια που κάνεις, βλέπω πως σε έχουν κερδίσει περισσότερο τα τοπία και η άγρια φύση και ζωή. Πώς προέκυψε αυτή η αγάπη; Γιατί όχι το αστικό τοπίο;

Τα μεγαλύτερα θεάματα συμβαίνουν στη φύση, όχι μέσα σε μια πόλη. Για μένα φωτογραφία είναι εξερεύνηση. Μέσα σε μια πόλη δεν υπάρχουν πολλά να εξερευνήσεις. Ίσως βγάλεις μια καλή φωτογραφία αλλά δεν ζεις την περιπέτεια. Αυτά τα βρήκα στη φύση. Μέσα στη φύση μπορώ να φανταστώ και να δημιουργήσω εικόνες. Μπορεί να βλέπεις μια εικόνα αλλά μέσα από τη φωτογραφία τη φτιάχνεις όπως θέλεις εσύ. Δεν απαθανατίζεις μόνο τη στιγμή, προσπαθείς να δημιουργήσεις κάτι διαφορετικό. Μέσα στην πόλη έχουμε γεννηθεί και την έχουμε συνηθίσει. Στη φύση ανοίγει το μυαλό σου. Η ποικιλία είναι απίστευτη. Μπορεί να πας ακόμα και στο ίδιο σημείο και κάθε μέρα να βλέπεις διαφορετικά πράγματα. Μπορεί να είναι η εποχή διαφορετική, ο καιρός διαφορετικός. Όσο για τα ζώα είναι κάθε δευτερόλεπτο διαφορετικά. Φαντάσου όλος ο πλανήτης, με τόσα πολλά μέρη, δεν σου φτάνουν εκατό ζωές για να τον φωτογραφήσεις. Αλλά όταν πάλι ταξιδεύεις είναι σαν να ζεις εκατό ζωές.

Η μετανάστευση των ζώων στην Κένυα: Πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό Monochrome Photography Awards στην κατηγορία Άγρια Φύση

Έχεις συμμετέχει σε πολλούς διεθνείς διαγωνισμούς με σπουδαίες διακρίσεις. Πρόσφατα πήρες το πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό Monochrome Photography Awards στην κατηγορία Άγρια Φύση και πρώτος επιλαχόν στο διαγωνισμό Ταξιδιωτικός Φωτογράφος της Χρονιάς 2016, στην κατηγορία Ανθρωπότητα. Πες μας την ιστορία πίσω από κάθε μια από τις δύο φωτογραφίες.

Καταρχήν να σου πω οι διαγωνισμοί αυτοί είναι σχολείο για μένα. Δεν είναι κάτι εγωιστικό «πάμε να πάρουμε ένα βραβείο, τι ωραία είμαι πρώτος…». Μέσα από τους διαγωνισμούς μαθαίνεις, γίνεσαι καλύτερος. Βλέπεις τους συναγωνιστές σου, προσπαθείς να τους φτάσεις, και έχεις καλύτερα αποτελέσματα στη δουλειά σου.

Όσον αφορά στα βραβεία. Η πρώτη θέση με την ασπρόμαυρη φωτογραφία απ’ το Μασάι Μάρα, γι αυτή τη φωτογραφία ό,τι και να πω είναι πολύ λίγο. Είναι μια ζέβρα και στο background φαίνεται η μετανάστευση των ζώων που περνούν μέσα από τον ποταμό. Είναι ένα φαινόμενο δεν μπορεί να το περιγράφει κάποιος να δεν το ‘χει ζήσει. Η ατμόσφαιρα, η ένταση, ο ήχος, η σκόνη πάνω σου, με όλα αυτά τα χιλιάδες ζώα να προσπαθούν να περάσουν τον ποταμό και να περιμένεις την επίθεση από έναν κροκόδειλο ή από μία λεοπάρδαλη που ήτανε πίσω μου, ήταν κάτι που ούτε στο Χόλυγουντ δεν συμβαίνει. Ήταν εκπληκτικό. Και ήθελα να αποθανατίσω αυτή την ατμόσφαιρα. Και σε ένα βαθμό τα κατάφερα. Αλλά παρόλα αυτά θα ήθελα να ξαναπηγαίνω κάθε χρόνο να βλέπω αυτό το φαινόμενο. Δεν είναι μόνο η φωτογραφία, ζω και το ταξίδι, ζω την περιπέτεια.

Διονυσιακό Έθιμο στην ορεινή περιοχή του νομού Δράμας. Βραβείο, πρώτος επιλαχόν στο διαγωνισμό Ταξιδιωτικός Φωτογράφος της Χρονιάς 2016, στην κατηγορία Ανθρωπότητα

Όσον αφορά στην άλλη φωτογραφία, είχα εντοπίσει τους ανθρώπους στη Δράμα που τηρούν το έθιμο, επικοινώνησα μαζί τους και μου κανόνισαν μια φωτογράφηση. Εγώ τους ήθελα στη φύση, όχι στα χωριά και τις πλατείες. Δεν ήθελα να βγάλω μια κλασσική φωτογραφία με ανθρώπους να χορεύουν στα χωριά. Έτσι με οδήγησαν στο δάσος. Η φωτογράφιση έγινε πριν δύο χρόνια. Όλος ο χειμώνας ήταν πολύ ξηρός και το τοπίο ήταν λίγο άχαρο, αλλά ήμουν τόσο ευλογημένος που την ίδια ημέρα της φωτογράφησης έριξε ένα απίστευτο χιόνι, και σε συνδυασμό με το σκούρο βάψιμο των ανθρώπων, είχα πάρα πολύ ωραίο αποτέλεσμα και ζήσαμε φοβερές στιγμές.

Στην ίδια φωτογράφηση, πρωταγωνίστησα η μικρή Άρτεμη Λασκαράκη, που κέρδισε τις εντυπώσεις

Μετά μου πρότειναν να ντύσουμε ένα από τα παιδιά σου. Πρώτα σκέφτηκα να ντύσουμε τον μικρό, τον Γιώργη. Του λέω, «θες να ντυθείς»; Μου λέει, «ναι μπαμπά». Μόλις ήρθαν όμως για τον ντύσουμε, φοβήθηκε. Και τότε πετάγεται η κόρη, η Άρτεμη, και λέει, «μπαμπά, θα ντυθώ εγώ». Η Άρτεμη είχε δει πώς συμπεριφέρονταν οι ντόπιοι κατά τη διάρκεια της φωτογράφησης. Όλες οι πόζες που έπαιρνε ήταν δικό της κατόρθωμα, εγώ δεν της είπα τίποτα. Οπότε το αποτέλεσμα της φωτογραφίας είναι αυθεντικό. Όπως ακριβώς άλλωστε και οι ντόπιοι. Δεν υπήρχε τίποτα στημένο. Κινιόντουσαν όπως είχαν δει από του παππούδες και τους. Ακόμα και οι στολές που φοράγανε ήταν τριακοσίων ετών. Η μία γενιά την δίνει στην άλλη. Το έθιμο προέρχεται από χιλιάδες χρόνια πριν, είναι η διονυσιακή λατρεία.

Όταν θες να βγάλεις μια φωτογραφία, πόση υπομονή και κόπος χρειάζονται για να δούμε αυτό το αποτέλεσμα. Δηλαδή θα περιμένεις ώρες για να βγει το βόρειο σέλας, για να δύσει ο ήλιος, για να αλλάξει ο καιρός ή βοηθάει και η τύχη για να έρθει η εικόνα από μόνη της;

Είναι ένας συνδυασμός. Πρώτα απ’ όλα για να πάω ένα ταξίδι φωτογραφικό θέλει τουλάχιστον ένα με δύο μήνες προετοιμασία. Για να βρω τις κατάλληλες τοποθεσίες, ποια εποχή θα πάω, τι εξοπλισμό θα έχω μαζί, πώς θα είναι ντυμένος για τις καιρικές συνθήκες, να βρω οδηγούς για να με πάνε σε αυτά μέρη, και πολλές φορές δεν πάνε όλα καλά. Ένα μεγάλο πρόβλημα είναι ο καιρός. Καμιά φορά μπορεί να σου τα χαλάσει όλα αλλά μπορεί να σου κάνει και την έκπληξη. Οι ώρες υπομονής είναι εφάμιλλες με το πόσο πολύ το θέλεις. Μπορεί να περιμένω δύο μέρες σε μια τοποθεσία και τίποτα. Μπορεί να περιμένεις το βόρειο Σέλας και να βγει την Τρίτη μέρα ή να έχει συννεφιά. Αλλά όλοι αυτοί οι παράγοντες συνθέτουν μια περιπέτεια. Αν ήταν όλα προγραμματισμένα δεν θα είχε νόημα. Το πρόβλημα είναι ότι μερικές φορές επιστρέφεις χωρίς να έχεις πάρει τίποτα.

Συμβαίνει καμιά φορά να ξεκινήσεις για κάπου και το τοπίο να σου αλλάξει το δρόμο;

Πάρα πολλές φορές. Ειδικά στην άγρια ζωή. Δηλαδή, να έχω στόχο να πάω σε ένα λόφο γιατί ξέρω ότι υπάρχουν πολλά ζώα, και ξαφνικά να βρίσκω στο δρόμο μου μια αγέλη λιονταριών να τρώνε μια ζέβρα και να βγάζω απίστευτες φωτογραφίες. Πάντα χρειάζεται ένας προγραμματισμός και μια προετοιμασία, αλλά από αυτά ένα δέκα τοις εκατό θα σου βγει, το υπόλοιπο από εκεί που δεν το περιμένεις. Είναι ένα κυνήγι. Νιώθω λες και είμαι ο κυνηγός που αντί για όπλο έχω το φωτογραφικό φακό.

Εκτός από το φακό, τι εξοπλισμό έχεις μαζί σου;

Ο εξοπλισμός είναι τεράστιος. Πολλές φορές έχω πρόβλημα στα αεροδρόμια. Πρέπει να προγραμματίσω τι θα πάρω ανάλογα με το πού θα πάω. Είναι αδύνατο να κουβαλήσω όλο τον εξοπλισμό πχ πάνω σε ένα βουνό. Θέλει μεγάλη προετοιμασία σε όλα τα επίπεδα. Κι όσα περισσότερα ταξίδια κάνεις, τόσα λιγότερα λάθη κάνεις. Γίνεσαι πιο έμπειρος. Μέχρι και τον καιρό μαθαίνεις να προβλέπεις. Μαθαίνεις αστερισμούς.

Για να πλοηγείσαι; Να βρεις τον προσανατολισμό σου;

Όχι, για να φωτογραφήσω τους αστερισμούς μαζί με το τοπίο. Έχω μάθει επίσης απίστευτα πράγματα για το Βόρειο Σέλας. Γνωρίζω περιοχές που θα πας και θα το δεις. Κι αν όχι την πρώτη μέρα, τη δεύτερη. Είναι συγκεκριμένες περιοχές. Δεν λες «πάω προς το βορά και θα το δω». Και αυτή είναι ο ομορφιά του. Δεν κυνηγάς μόνο την άγρια ζωή, κυνηγάς και το τοπίο. Και είναι πιο δύσκολο. Στο τοπίο ζητάς και τον κατάλληλο καιρό, μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια. Ενώ η άγρια ζωή μπορεί να βγει ωραία με τη βροχή και με την ήλιο.

Η.Π. Yellowstone National Park. Φιναλίστ στο διαγωνισμό: Καλύτερη φωτογραφία “Yellowstone Forever” 2015

Εκτός από φωτογράφος είσαι φαρμακοποιός έχεις και οικογένεια. Παρόλα αυτά έφτασες σε αυτό το υψηλό επίπεδο και τις διακρίσεις. Τα προλαβαίνεις όλα;

Φαντάσου ότι έχω να συναγωνιστώ ανθρώπους στους διαγωνισμούς που είναι επαγγελματίες, που κάνουνε workshops σε όλο τον κόσμο, που κάνουν δέκα και είκοσι ταξίδια τον χρόνο, φωτογράφους που είναι όλη ημέρα εκεί έξω. Δηλαδή όταν εγώ πηγαίνω μια βόλτα με τα παιδιά κι έχω να πάω και φαρμακείο αυτοί μπορεί να είναι στη φύση και να κυνηγούν θεάματα. Γι’ αυτό και νιώθω ωραία με αυτές τις διακρίσεις. Εγώ δεν είναι επαγγελματίας, δεν είμαι όλη μέρα στη φύση. Κάνω ένα, το πολύ δύο, ταξίδια το χρόνο. Ξέρω έναν φωτογράφο που κάνει είκοσι ταξίδια το χρόνο. Συμμετέχει σε διαγωνισμούς κι εγώ πρέπει να τον ανταγωνιστώ. Γι’ αυτό νιώθω τόσο καλά με μια επιτυχία.

Πες μου κάτι που θα ήθελες να φωτογραφήσεις και δεν το έχεις κάνει ακόμα.

Δεν είναι μόνο ένα. Είναι πολλά… Όσον αφορά στην άγρια ζωή, θέλω να φωτογραφήσω τις πολικές αρκούδες. Ξέρω ακριβώς που βρίσκονται. Σε κάποια νησιά βόρεια της Σιβηρίας και στο βόρειο Καναδά. Επίσης από Αφρική θέλω πολύ να πάω στην Μποτσουάνα. Για τοπία θέλω να πάω Παταγονία. Στις νότιες Άνδεις. Είναι ο βασιλιάς των τοπίων. Λέγεται έτσι γιατί είναι η δεύτερη πιο ψυχρή περιοχή στον πλανήτη μετά τους πόλους, με πολύ μεγάλους παγετώνες. Τα τοπία είναι εκπληκτικά. Σαν να είναι φτιαγμένα μόνο για φωτογράφους. Ένα ακόμη ταξίδι που θέλω να κάνω είναι στην Ανταρκτική. Συνδυάζει και την άγρια φύση και το τοπίο.

Ταζανία. Serengeti National Park. Φιναλίστ στο διαγωνισμό: Αφρική, Γεωγραφικός Φωτογράφος της χρονιάς 2016.

Από τα ταξίδια που έχεις κάνει ποια εικόνα σου έχει μείνει πιο έντονη;

Από άγρα ζωή θα σου έλεγα την Κένυα, εκεί που έβγαλα και την μετανάστευση των ζώων με τη ζέβρα. Κάθε φορά που το περιγράφω ανατριχιάζω. Από τοπία θα διάλεγα αυτά τις Ισλανδίας. Είναι μια χώρα μικρή σαν την Ελλάδα με τοπία που δεν μπορείς να διανοηθείς. Είναι εκπληκτικά. Και είναι εύκολο να τα δει ο οποιοσδήποτε. Είναι πρόσβασιμα.

Πριν από λίγες ημέρες ήρθε μια ακόμα διάκριση, αλλά όχι για σένα, για την κόρη σου την Άρτεμη.

Ήμασταν μέσα στο εθνικό πάρκο της Ινδίας, το Ranthambore National Park, στην αναζήτηση της άγριας ζωής, η Άρτεμη κρατούσε μια μικρή φωτογραφική μηχανή, και φωτογραφίζαμε παρέα. Εκείνη εντόπισε ένα μικρό ξέφωτο με πολλά ζώα ανάμεσα, και καθώς ήτανε όρθια πάνω στο τζιπ και τη βλέπω να βγάζει φωτογραφίες. Εγώ αρχικά νόμιζα ότι τραβάει στην τύχη, αλλά τελικά πρέπει να ήτανε πολύ προσηλωμένη, μελετούσε τι έκανε. Και αφού κάθισε κάτω, είδα εγώ τις φωτογραφίες που έβγαλε και μία μου έκανε πολύ εντύπωση. Της ρωτάω, «Άρτεμη πώς και έβγαλες αυτή τη φωτογραφία», μου λέει «μου άρεσε το φως στο κέντρο, τα ζώα τριγύρω και η αίσθηση της ζούγκλας», γι αυτό και την ονομάσαμε «life in light». Μετά θυμήθηκα ότι υπάρχει ένας διαγωνισμός που συμμετέχουμε και παιδιά, την έστειλα, και ήρθε το βραβείο.

Στο εθνικό πάρκο της Ινδίας. Πρώτο βραβείο για την Άρτεμη. OASIS PHOTO CONTEST – International Award of Wildelife Photography, κατηγορία Παιδική Φωτογραφία.

Νομίζω με έχεις ξεσηκώσει να σε ακολουθήσω σε ένα επόμενό σου ταξίδι.

Ευχαρίστως!

LEAVE A REPLY